Cultureel

De Raibow Nation

Zuid-Afrika maakt een Afrikaanse Renaissance door, gebaseerd op zijn uiteenlopende en fascinerende culturele erfgoed. De geest van verzoening en wederzijds respect die zich nu in de gehele Zuid-Afrikaanse maatschappij aan het verspreiden is helpt het land zijn trots op zijn multi-etnische oorsprong te versterken.
Toeristen hebben de mogelijkheid om het echte Afrika te ontdekken, om iets te weten te komen over de mensen, de manier van leven, hun cultuur en geschiedenis.
U zult zien waarom Zuid-Afrika de "Rainbow Nation" wordt genoemd wanneer u zelf in de gelegenheid bent het gekleurde mozaïek te bekijken waaruit Zuid-Afrika's hedendaagse samenleving is samengesteld.

U kunt ook de schakels ontdekken met de verre voorouders van de mensheid, want Zuid-Afrika heeft archeologische vindplaatsen, onder andere de Sterkfontein grotten bij Krugersdorp in Gauteng, en Makapansgat, bij Mokopane (Potgietersrus) in de Limpopo Provincie, waar bewijzen zijn gevonden van zeer vroege menselijke nederzettingen van meer dan drie miljoen jaren geleden.
De schedel van een kind, gevonden in 1924 in Taung bij Kimberley, ondersteunt de conclusie dat de evolutie van "Homo Sapiens" heeft plaatsgevonden in Afrika, en niet zoals eerder werd geloofd in Azië.

De San

Er zijn nog maar weinig van de oorspronkelijk bewoners van Zuid-Afrika over, de jager-verzamelaar San, maar het bewijs van hun ontelbare jaren lange aanwezigheid is bewaard gebleven in de rots schilderingen die gevonden kunnen worden in diverse grotten en op andere plaatsen. Zij leefden in kleine groepen of families. Met maar weinig persoonlijke bezittingen en geen besef van hun "eigendomsrecht" op het enorme uitgestrekte gebied dat zij bewoonden, bestonden er geen sociale conflicten. De San leven nog steeds op hun traditionele wijze in de afgelegen gebieden van Zuid-Afrika zoals de Kalahari woestijn. De enigste overgebleven Zuid-Afrikaanse San stam zijn de Khomani San, een groep van ongeveer 400 San, die leven in de Noordkaap provincie bij de Molopo rivier, ca. 60 km. ten zuiden van de Khalagadi. Alhoewel ze niet helemaal meer oorspronkelijk leven volgens de oude tradities, proberen ze dit toch zoveel mogelijk in stand te houden en aan bezoekers te laten zien door middel van kleding, behuizing, arts & crafts en begeleide wandelingen in het gebied. Toeristen kunnen de Khomani San ontmoeten in Kagga Kamma (Plaats van de San), 260 km ten noorden van Kaapstad in de Cederbergen. Dit is een beschermd gebied voor de oorspronkelijke San uit de Molopo regio, die jagen en geld verdienen met de verkoop van handgemaakte kunst. Het privé leefgebied van de San blijft echter verborgen voor toeristen, maar er is een centraal ontmoetingspunt. Bij het Xulu & Khwe Bushman Cultural Project, in Kimberley, in de Noord-Kaap, kunnen bezoekers San-gemeenschappen bezoeken en hun traditionele handwerk kopen. Deze San mensen komen oorspronkelijk uit Namibië en werkten als spoorzoekers tijdens de grensoorlog met Angola. Na de onafhankelijkheid van Namibië waren ze daar niet meer welkom en hebben ze zich gevestigd in Kimberley .Goede voorbeelden van San-rotskunst kunnen bekeken worden in de grotten in het Khahlamba-Drakensberg Natuurreservaat in de Drakensbergen, in KwaZulu-Natal. Het South African Museum in Kaapstad laat een aantal voorwerpen zien die levenswijze van de San illustreren.

De Khoikhoi

Een stap verder op de ladder van de geschiedenis vinden we de Khoikhoi, vee- en schaapherders, die polygame gemeenschappen vormden geleid door een hoofdman. Zij leefden in ronde hutten van hout en matten die gemakkelijk afgebroken konden worden bij hun zoeken naar nieuw weidegebied. De Khoikhoi waren de eerste mensen die de Hollandse pioniers bij de Tafelbaai ontmoetten; zij noemden hen "Hottentotten", waarschijnlijk door de klikkende geluiden die ze maakten bij het spreken en die de Hollanders verkeerd begrepen als stotteren. De Hollandse pioniers namen langzaam maar zeker hun land en vee in bezit en de Khoikhoi bevolking werd gedecimeerd door een serie pokkenepidemieën. Door vermenging met de vroege Europese kolonisten werden zij een deel van de zogenaamde "Coloured" (gekleurde) bevolking van de Kaap. De enige groep die heeft overleeft is de Nama, die tegenwoordige in Namaqualand en het naburige land Namibië leven. Het Khoi Village Museum ligt in The Point, Mossel Bay, West Kaap.

De meerderheidsbevolking van Zuid-Afrika

Het grootste gedeelte van de Zuid-Afrikaanse bevolking bestaat uit zwarte Afrikanen die trots zijn op zichzelf en op de vele facetten van hun etnologische oorsprong. Deze Afrikanen, die vele honderden jaren geleden Zuid-Afrika binnentrokken vanuit Centraal Afrika's merengebied, kunnen worden opgedeeld in verschillende etnische groepen die zich vestigden in verschillende gebieden van het land, hoewel ze bij elkaar leven als ze verhuizen naar de grote stedelijke gebieden voor werk. Het gebied van de Xhosa ligt tegenwoordig hoofdzakelijk in de Oost-Kaap. De Zoeloes komen van de provincie KwaZulu-Natal. De Ndebele en de Shangaan stammen uit Mpumalanga; de Zuidelijke Sotho komen uit de Vrijstaat, de Noordelijke Sotho (of Pedi) uit de Limpopo Provincie, de Tswana uit de Noord-West Provincie, de Venda uit de Limpopo Provincie, terwijl de meeste Swazi uit gebieden in KwaZulu-Natal en Mpumalanga aan de grens met Swaziland komen. In de stedelijke gebieden hebben de meeste Afrikanen de westelijke manier van leven overgenomen - maar op het platteland zijn nog veel resten van hun etnische tradities bewaarde gebleven. Lesedi Cultural Village in Lanseria, Gauteng, is een multicultureel Afrikaans dorp op minder dan een uur rijden van Johannesburg. Het bestaat uit een aantal verschillende boerderijen en dorpen - Xhosa, Zoeloe, Pedi en Basotho. Elke bezoeker wordt als gast ondergebracht bij een traditionele Afrikaanse familie, om zo iets te leren over hun cultuur en manier van leven. De avonden worden rond het kampvuur doorgebracht met traditionele dansen, verhalen en gezangen. De traditionele stijl van leven van de zwarte Afrikanen wordt hierin beschreven.

De Xhosa

Van alle in stamverband levende volkeren die vanuit het noorden zijn gekomen, zijn de Xhosa het verst naar het zuiden getrokken. Traditionele Xhosa gebouwen worden gekenmerkt door ronde muren gemaakt van modder, met een puntig, met stro bedekt dak, een rondavel ontwerp dat veelvuldig gekopieerd wordt in de gebouwen van game lodges. Xhosa-vrouwen staan bekend om de oker beschilderingen van hun gezichten, en om het roken van lange pijpen. Hoofdbedekkingen zijn gemaakt van zware wollen sjaals, als een tulband gevouwen, en hun typische houten halskettingen. Armbanden zijn een statussymbool, en zijn vaak van draad gemaakt gekocht in dorpswinkels. De ideale manier om deze vriendelijke mensen beter te leren kennen is om door het verrukkelijke landschap van de Oost-Kaap te rijden, waar kleine, betaalbare hotels u talloze vakantiemogelijkheden bieden. In het Shamwari Wildreservaat, tussen Port Elizabeth en Grahamstown, vinden bezoekers Kaya Lendaba, een traditioneel dorp. Wezandla Gallery en Crafts Centre, Baakens Street, Port Elizabeth, is ook de moeite waard om te bezoeken. In de West-Kaap, bij George aan de Tuinroute, kunt u het Khulani Xhosa Village bekijken.

De Zulu

De Zulu staan bekend om hun dapperheid in de oorlog onder Koning Shaka (1788-1828), "Afrika's eigen Napoleon" en andere leiders, en vormen tegenwoordig de grootste stammengroep in Zuid-Afrika, met een aantal van bijna acht miljoen. Zoeloes leven traditioneel in bijenkorf vormige hutten die in een cirkel staan op een terrein bekend als een "kraal". Getrouwde vrouwen dragen breedgerande, schotelvormige hoofdbedekking, vaak versierd met kralen, om hun status aan te geven. Zoeloe-mannen dragen rokjes van huiden en arm- en enkelbanden van bont, en dragen schilden en speren tijdens traditionele ceremonies. Toeristische attracties zijn de Heia Safari Ranch, bij Johannesburg, Gauteng, en in KwaZulu-Natal, het DumaZulu. Traditional Village en openluchtmuseum , Shakaland, een replica van een Zoeloedorp of kraal en Kwabhekithunga, beide bij Eshowe, bieden u overnachtingen in Zoeloe-hutten; PheZulu, een openluchtmuseum in de Valley of a Thousand Hills. Bij Ulundi ligt Umgungunhlovu, een reconstructie van de hoofdstad van Koning Dingane. Ook verscheidene musea laten de Zoeloe-geschiedenis zien, zoals het KwaZulu Cultural Museum, bij Ulundi, het Zululand Historical Museum, Eshowe en Talana Museum bij Dundee. Als u in Durban verblijft, kunt u een bezoek brengen aan het African Art Centre, Tourist Junction of de Arts and Culture Experience bij het Bat Centre, Maritime Place.

De Ndebele

De Ndebele staan bekend om hun in heldere kleuren geverfde huizen, versierd met geometrische patronen. Zo kleurrijk als hun huizen zijn is ook de kleding die door de Ndebele-vrouwen wordt gedragen. Getrouwde vrouwen dragen zware bronzen ringen om hun armen, benen en nek, vaak omgeven door kralen. De Ndebele leven voornamelijk in het noordoostelijk deel van Mpumalanga bij Tshwane (Pretoria) en in de regio van Middelburg in Gauteng. Bij Tshwane ligt het Mapoch Ndebele Village. Schitterende gebouwen en kleding kunnen worden bekeken in het Botshabelo Open Air Museum en Historical Village, 13 km ten noorden van Middelburg , het AmaNdebele Traditional Village en Museum bij Loopsruit ten noorden van Bronkhorstspruit en de Nzunda Mabhoko Royal Kraal bij Weltevrede, in Mpumalanga.

De Sotho

De zuidelijke Sotho, zo'n 300.000, leven voornamelijk in de Vrijstaat, aan de grens met Lesotho, een onafhankelijke staat die aan alle kanten omringd wordt door Zuid-Afrika. Ze dragen typische geweven, kegelvormige hoeden en kleurrijke dekens. De Sotho, die hun huizen vaak van steen bouwen, decoreren hun hutten graag met steen mozaïeken en spetters helder gekleurde verf. Hun manier van leven kan worden bekeken in het Basotho Cultural Village bij Harrismith 30 km ten oosten van het Golden Gate Nationale Park, in de Vrijstaat. De noordelijke Sotho, bijna 2,8 miljoen, leven in het noorden van Tzaneen, in de Limpopo Provincie. Zij staan bekend om de legende van Modjadji, de "Regenkoningin" onsterfelijk gemaakt in Henry Rider Haggard's boek "She". Om meer te weten te komen over hun erfgoed kunnen toeristen de Bakone Malapa Kraal bezoeken, een traditionele Noord Sotho nederzetting, bij Polokwane (Pietersburg).

De Tswana

Tswana huizen zijn ook rond van vorm. De muren zijn niet beschilderd maar er worden patronen in de klei geëtst voordat die opdroogt. Een fantastische toeristische attractie is het Lotamoreg Dam and Cultural Village bij Mafikeng, waar de manier van leven van de Tswana op levendige wijze wordt uitgebeeld . Kadishwene/Kureechane Reserve, 36 km van Zeerust, heeft een Tswana-museum waar hun tradities worden belicht.

De Venda

Het Venda volk, 600.000 mensen die in het noorden van de Limpopo Provincie wonen, zijn verwant aan de Shona in Zimbabwe. Historici beweren dat de Venda's zich vermengd hebben met Arabische handelaren, vandaar hun opvallend Semitische gezichtstrekken. In het verleden stonden ze bekend als uitstekende ijzer- en kopersmeden, tegenwoordig praktiseren ze nog steeds hun oude gewoontes en initiatieceremonieën. Venda-vrouwen dragen traditioneel gestreept materiaal met daarop genaaide vlechten. Uniek bij de Venda zijn de witte pompons. In het Ditike Craft Centre, ten westen van Thohoyandou, wordt handenarbeid en kunstwerken tentoongesteld en verkocht.

De Shangaan/Tsonga

Dit volk is verwant aan de Tsonga in Mozambique en noemen zichzelf in Zuid-Afrika Shangaan. Tegenwoordig leven er ongeveer 750.000 Shanganen aan de grens van het Kruger Nationale Park. Grote, met riet gedekte, kegelvormige daken typeren de stijl van hun woningen terwijl ze zich meestal kleden in lange, gekleurd doeken die om één schouder zijn geknoopt. Grote kralensnoeren om hun nek en zware metalen armbanden zijn ook populair. Het gezicht werd ooit van littekens voorzien om Arabische slavenhandelaars af te schrikken maar wordt nu beschouwd als een teken van schoonheid. Het zijn uitstekende vissers. De overgang van kind naar volwassene is een krijgshaftige aangelegenheid: er worden patronen in de huid gebrand. Dichtbij Hazyview, Mpumalanga, ligt het Shangana Cultural Village.

De Swazi

Swazi-mannen dragen vaak helder gekleurde sjaals over één schouder geknoopt en leren of katoenen kilts. Ze tillen hun "knobkerries" (lange knotsen) op als een vorm van begroeting. Swazi-vrouwen dragen ook sjaals, geknoopt rond beide schouders en schortjes van geitenvel. De "bijenkorf" haarstijl, met een wit koord bij de haarlijn, is karakteristiek voor Swazi-vrouwen. Favoriete kleuren zijn oranje en rood.

'Bijdragen aan de Rainbow'

De eerste Europeanen die voet zetten in Zuid-Afrika waren de Portugezen. In 1488 zeilde de ontdekkingsreiziger Bartholomew Dias rond Kaap de Goede Hoop en legde aan in Mossel Bay. Tien jaar later stopte een tijdgenoot en landgenoot, Vasco de Gama, daar ook. In de zestiende eeuw zeilden Hollandse, Engelse en Franse schepen regelmatig rond de Kaap op weg naar de Oost. De eerste permanente Europese nederzetting werd gevestigd in 1652, toen Jan Van Riebeeck - tezamen met 90 mannen, vrouwen en kinderen - een voorraadbasis opzette voor de Oost-Indische Compagnie om schepen die heen en weer voeren langs de handelsroutes tussen Holland en Java (Indonesië) van vers voedsel te voorzien. In de loop der tijd trok de Kaap kolonisten aan uit Nederland, Frankrijk, Duitsland en Engeland. Van de 40 miljoen mensen in Zuid-Afrika op dit moment zijn er ongeveer zes miljoen van Europese origine. Er werden ook slaven uit Madagaskar en Java naar de Kaap gebracht, terwijl contractarbeiders uit India op de suikerrietplantages van KwaZulu-Natal werkten.

De Afrikaner

Na vele generaties begonnen de Hollandse, Duitse en Franse immigranten van de Kaap, voor het merendeel boeren of Boers, zichzelf te beschouwen als Afrikaners en zelfs vandaag identificeren zij zich nog zeer sterk met het land. De erfenis van deze pioniers (Voortrekkers) kan worden ervaren bij het Voortrekkersmonument, Paul Kruger House en Melrose House in Tshwane (Pretoria). Bekijk ook de Church of the Vow en het Voortrekkersmuseum, Pietermaritzburg; het Afrikaans Language Monument and Museum in Paarl; het Talana Museum, Dundee; de Bronzen Wagon "Laager" Monument bij de Bloodrivier, KwaZulu-Natal en Magersfontein vlakbij Kimberley. Het Pioneer Open-air Museum, Tshwane is een gerestaureerd huis met erf uit ongeveer 1848. Het maken van boter, kaarsen en het bakken van brood wordt hier gedemonstreerd. Stellenbosch Village Museum is een complex van historische huizen ingericht in de stijl uit die periode, en laat de levensstijl zien van de bewoners van de stad in de zeventiende en achttiende eeuw. Kleinplasie Open-air Museum, Worcester, laat de levenswijze zien van een vroege Kaapse boerenfamilie, waaronder de seizoenswerkzaamheden. Willem Prinsloo Agricultural Museum, vlakbij Johannesburg, heeft als attractie een boerenhoeve daterend uit 1880, met een smederij/winkel, zuivelbedrijf, werkende watermolen en een distilleerderij van perzikbrandewijn. Hier worden traditionele boerenactiviteiten gedemonstreerd.  

De Kleurlingen

De Kaapse Kleurlingen zijn Khoi mensen of mensen die uit gemengde relaties zijn voortgekomen tussen blanken en San, Khoi, zwarten, Indiërs etc. De Hollandse pioniers namen langzaam maar zeker het land en vee van de Khoikhoi in bezit en de Khoikhoi bevolking werd gedecimeerd door een serie pokkenepidemieën. Door vermenging met de vroege Europese kolonisten werden zij een deel van de zogenaamde "Coloured" (gekleurde) bevolking van de Kaap. "Kaapse Moslims", de eerste slaven arriveerden in 1655 op de Kaap. Aanvankelijk kwamen zij uit de Hollandse kolonies zoals Madagaskar en Java. Anderen kwamen uit Angola, Guinee, Abessinië (Ethiopië), India en Maleisië. In de loop der jaren vermengden zich de slaven met de Europeanen. Het nageslacht van deze gemengde relaties staat bekend als Coloureds (kleurlingen).Tijdens de apartheidsjaren was het een groep die overal tussenin viel en dus niet 'blank' of 'zwart' werd beschouwd. Ze leefden (en doen dit nog steeds) in andere wijken dan blanke of zwarte mensen. De meerderheid van de kleurlingen zijn Christenen en spreken Afrikaans. Hun jaarlijkse culturele festival, het Minstrel Carnival, wordt gehouden tijdens de Nieuwjaars periode, als ze zich hullen in kleurrijke kostuums, muziek maken en door de straten van Kaapstad paraderen. Het hele jaar door zorgen orkestjes van kleurlingmuzikanten voor amusement voor de bezoekers van Kaapstad, in het bijzonder langs het Victoria en Alfred Waterfront. Veel van de Aziatische emigranten, zogenaamde "Kaapse Moslims" of "Kaapse Maleiers", zijn moslim gebleven. Zij leven voornamelijk in Kaapstad in wijken die te herkennen zijn aan de vele moskeeën. Bezoek het Bo-Kaap Museum in het Malay Quarter (Maleise Wijk) van Kaapstad om hierover meer aan de weet te komen.

De Hollanders

De aanwezigheid van de eerste Hollandse pioniers kan bekeken worden in het militaire fort, Het Castle of Good Hope, gebouwd in Kaapstad in 1679. De pioniers ontwikkelden hun eigen architectuurstijl bekend als Kaap-Holands, gekarakteriseerd door witte muren, hoge gevels, met stro bedekte daken. Deze stijl is ook te zien in de gebouwen van de boerderijen in de wijnstreek. De Hollandse invloed kan ook worden gezien in Stellenbosch, de op één na oudste nederzetting in de Kaap, in Swellendam in het Klipperivier Homestead en het Drostdy Museum in Graaff-Reinet, waar meer dan 300 gebouwen die tot Nationaal Monument zijn verklaard kunnen worden bezichtigd in de oudste stad in de Oostelijke Karoo.

De Fransen

In 1688 vestigden zich 153 Franse Hugenoten, protestanten op de vlucht voor de godsdienstvervolging in Frankrijk, in Franschhoek. Zij leverden een aanzienlijke bijdrage aan de Zuid-Afrikaanse wijnproductie, waarvan het resultaat tegenwoordig enorm is. Bij Kaapstad is een groot gebied dat voornamelijk uit wijngaarden bestaat met schitterende landgoederen waar wijn wordt gemaakt. Een bezoek aan het Huquenot Monument en Museum in Franschhoek en enige van de wereldberoemde wijnkelders is zeker de moeite waard.

De Duitsers

De Oost-Indische Compagnie had ook Duitsers in dienst, die een belangrijke rol speelden in de ontwikkeling van Zuid-Afrika, waaronder de wijnproductie. Gedurende de eerste 140 jaar na 1652 vestigden zich 14.000 Duitsers in de Kaap, terwijl Duitse legionairs die voor de Britten vochten in de Krimoorlog naar de Oost-Kaap werden gezonden in 1840 om de kolonie te beschermen tegen aanvallen door de Xhosa. Duitse missionarissen preekten en zorgden voor scholen voor de zwarte bevolking. Bewijzen voor hun aanwezigheid zijn onder andere het Monument voor German Settlers, East London en Duitse scholen en missieposten.

De Britten

De Britten kwamen aan het begin van de negentiende eeuw naar de Kaap om te voorkomen dat het in Franse handen zou vallen. Zij namen ook in 1843 Natal, nu KwaZulu-Natal geheten, af van de Afrikaners. Er zijn hier nog talrijke gebouwen die de Britse koloniale architectuur weerspiegelen, bijvoorbeeld de Parlementsgebouwen en het Stadhuis (City Hall) van Kaapstad. Deze stijl is ook terug te vinden in de City Hall, Bandstand en Jubilee Pavilion in Pietermaritzburg, KwaZulu-Natal, (ook wel genoemd de "laatste buitenpost van het Britse imperium"); in het Playhouse, City Hall en Railway Station in Durban; het General Post Office in Johannesburg en in Tshwane's Union Buildings. Grahamstown is net een Engels plattelandsstadje - hier wordt een jaarlijks terugkerend cultureel festival in juli gehouden. Pilgrim's Rest in Mpumalanga is één van de beste voorbeelden van een levend museum. Het dorpje, waar goud werd gedolven in 1873, heeft het uiterlijk van een goudmijnstad bewaard. Een gerestaureerd mijnwerkershuis dient nu als winkel. Gold Reef City, in de buitenwijken van Johannesburg, is een reconstructie van een goldrushstadje van een eeuw geleden, en heeft een authentieke goudmijn die bezocht kan worden.

De Indiër

Van 1860 tot 1911 kwamen grote aantallen Indiërs naar KwaZulu-Natal om te werken op de suikerrietplantages. Het waren contractarbeiders, maar ondanks de mogelijkheid om gratis naar huis terug te keren verkozen de meeste te blijven. Tegenwoordig wonen er in Zuid-Afrika één miljoen Indiërs, waarvan 70 procent hindoe is, 20 procent moslim en de rest een andere religie heeft. Hoewel de meeste Indiërs Engels spreken tegen bezoekers, spreken ze thuis Indiase dialecten. In het bijzonder in Durban kunnen bezoekers hun wijze van leven zien in de moskees en tempels en in Grey Street met zijn sariwinkels en juweliers, kruiden-, fruit- en groentestalletjes. Ook de Great Mosque, Riverside Mosque en Kramat Narainsamy Temple kunnen bezichtigd worden.

De Joden

Ondanks zijn relatief kleine omvang speelt de Joodse gemeenschap op vele gebieden van het Zuid-Afrikaans leven een belangrijke rol. Hun aanwezigheid wordt weerspiegeld in de Great Synagogue in Kaapstad, de Old Synagogue en Sammy Marks Museum in Tshwane en Harry en Friedel Abt Jewish Museum in Johannesburg.
Andere groepen Portugezen, Chinezen en Grieken voegen een verdere, waardevolle dimensie toe aan de Zuid-Afrikaanse culturele mix. Hun invloed kan worden geproefd in de grote verscheidenheid aan soorten gerechten in het hele land.